Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zgodnie z prawem: awans zawodowy nauczyciela

8 kwietnia 2021

NR 84 (Kwiecień 2021)

Zakończenie stażu – obowiązki dyrektora z uwzględnieniem zmian spowodowanych pandemią

0 79

Koniec maja wiąże się zwykle z zakończeniem stażu tych nauczycieli, którzy planują uzyskać kolejny stopień awansu zawodowego. Zakończenie stażu oznacza również konieczność podjęcia dalszych kroków w procedurze awansu zawodowego, choć dla dyrektora najwięcej zadań będzie dotyczyć obowiązku przeprowadzenia postępowań kwalifikacyjnych nauczycieli ubiegających się o awans na stopień nauczyciela kontraktowego. Wynika to z faktu, że postępowanie to kończy się wydaniem przez dyrektora decyzji administracyjnej dotyczącej nadania bądź odmowy nadania kolejnego stopnia awansu zawodowego nauczycielowi stażyście.

Dyrektor powinien odpowiednio się przygotować do wydania wspomnianej decyzji, aby odbyło się to w sposób zgodny z przepisami, a sama decyzja nie została zakwestionowana na późniejszych etapach ścieżki awansu zawodowego. Warto też wiedzieć, czy trwająca obecnie pandemia koronawirusa i wynikająca z tego konieczność pracy szkół w trybie zdalnym lub mieszanym będzie miała wpływ na przebieg procedury awansowej.

POLECAMY

Zakończenie nauczycielskich staży

Zasadą jest, że staż nauczycielski rozpoczyna się z początkiem roku szkolnego, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od daty rozpoczęcia zajęć, i trwa:

  • w przypadku nauczycieli stażystów – 9 miesięcy,
  • w przypadku nauczycieli mianowanych i kontraktowych – 2 lata i 9 miesięcy.

Wyjątkowo: 

  • nauczyciel kontraktowy lub nauczyciel mianowany mający co najmniej stopień naukowy doktora może ubiegać się o uzyskanie kolejnego stopnia awansu zawodowego po odbyciu stażu trwającego rok i 9 miesięcy,
  • w przypadku nauczyciela akademickiego, legitymującego się co najmniej 3-letnim okresem pracy w szkole wyższej lub osoby mającej co najmniej 5-letni okres pracy i znaczący dorobek zawodowy, które uzyskały z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole stopień nauczyciela kontraktowego – dyrektor szkoły może postanowić o skróceniu stażu na stopień nauczyciela mianowanego do roku i 9 miesięcy.

Warto pamiętać, że również inne sytuacje związane z przebiegiem zatrudnienia nauczyciela mogą wpłynąć na termin zakończenia przez niego stażu. W pierwszej kolejności należy wskazać na przepis art. 9d ust. 5 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela, zgodnie z którym w przypadku nieobecności nauczyciela w pracy z powodu pozostawania w stanie nieczynnym, czasowej niezdolności do pracy wskutek choroby, zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy lub urlopu innego niż urlop wypoczynkowy i urlopy, o których mowa w ust. 5a (urlop macierzyński, urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego, dodatkowy urlop macierzyński, dodatkowy urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlop rodzicielski, urlop ojcowski), trwającej nieprzerwanie dłużej niż miesiąc, staż ulega przedłużeniu o czas tej nieobecności. 
W przypadku nieobecności dłuższej niż rok nauczyciel jest obowiązany do ponownego odbycia stażu w pełnym wymiarze.
Na ewentualną zmianę terminu zakończenia stażu wpływ ma również art. 9d ust. 5a KN. Zgodnie z nim w przypadku nieobecności nauczyciela w pracy z powodu: 

  • urlopu macierzyńskiego, 
  • urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, 
  • dodatkowego urlopu macierzyńskiego, 
  • dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, 
  • urlopu rodzicielskiego lub urlopu ojcowskiego 
  • staż ulega przedłużeniu o czas tej nieobecności. 

W przypadku gdy łączny czas nieprzerwanej nieobecności w pracy z przyczyn, o których mowa w dwóch powyższych przepisach (art. 9d ust. 5 i art. 9d ust. 5a KN), wyniesie więcej niż rok i 6 miesięcy, nauczyciel będzie zobowiązany do ponownego odbycia stażu w pełnym wymiarze. W tym miejscu należy wskazać, że obecnie obowiązujące przepisy nie przewidują konieczności przedłużenia terminu zakończenia nauczycielskiego stażu z powodu pracy nauczycieli w trybie zdalnym i wywołanej tym nieobecności w szkole.
Jeśli chodzi o nauczycieli kontraktowych oraz nauczycieli mianowanych, istnieje możliwość przerwania stażu – na wniosek nauczyciela (art. 9d ust. 6 KN).
W przypadku ponownego rozpoczęcia stażu będą oni odbywać staż w pełnym wymiarze. Nauczyciele stażyści nie mają natomiast takiej możliwości – ich staż rozpoczyna się i trwa z mocy prawa, a nie na wniosek, jak w przypadku pozostałych grup nauczycieli.
W przypadku nauczycieli, którzy w okresie stażu zmienili miejsce zatrudnienia, do wymaganego stażu zalicza się okres dotychczas odbytego stażu, jeżeli podjęli zatrudnienie w szkole nie później niż w okresie 3 miesięcy po ustaniu poprzedniego stosunku pracy i za okres dotychczas odbytego stażu otrzymali pozytywną ocenę dorobku zawodowego (art. 9f ust. 2 KN). Natomiast w przypadku przywrócenia nauczyciela do pracy do wymaganego okresu stażu zalicza się okres stażu odbytego przed rozwiązaniem lub wygaśnięciem stosunku pracy (art. 9f ust. 4 KN).
Chociaż dyrektor nie ma takiego obowiązku, dobrym rozwiązaniem jest poinformowanie nauczyciela oraz opiekuna stażu o zmianie terminu zakończenia stażu. Wynika to z faktu, że w terminie 7 dni od zakończenia stażu nauczyciel musi złożyć dyrektorowi sprawozdanie z realizacji planu rozwoju zawodowego.

Sprawozdanie z realizacji planu rozwoju zawodowego

Przepis § 4 ust. 5 rozporządzenia MEN z dnia 26 lipca 2018 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli zakłada, że wszyscy nauczyciele ubiegający się o kolejny stopień awansu zawodowego w terminie 7 dni od daty zakończenia stażu powinni przedłożyć dyrektorowi szkoły sprawozdanie z realizacji planu rozwoju zawodowego, uwzględniające efekty jego realizacji dla nauczyciela i szkoły. Przepisy nie określają dokładnie, jaką formę powinno przyjąć takie sprawozdanie, musi ono jednak odnosić się w swojej treści do stopnia realizacji przez nauczyciela w trakcie stażu jego planu rozwoju zawodowego. Plan ten z kolei powinien odnosić się do wymagań, o których mowa odpowiednio w § 6–8 rozporządzenia MEN z dnia 26 lipca 2018 r. Sprawozdanie jest zatem raportem nauczyciela, który wskazuje, czy w okresie stażu udało mu się spełnić te wymagania. Warto zachęcić nauczycieli, by ich sprawozdanie było wystarczająco wyczerpujące (ale jednocześnie czytelne), ponieważ stanowi ono podstawę do ustalenia oceny dorobku zawodowego nauczyciela za okres stażu, a także będzie przedmiotem badania ze strony komisji kwalifikacyjnej lub egzaminacyjnej. Biorąc pod uwagę obecne realia, nie ma przeszkód, by sprawozdanie to zostało przesłane dyrektorowi w formie elektronicznej.

Ocena dorobku zawodowego za okres stażu

Kolejnym etapem w postępowaniu awansowym jest konieczność ustalenia przez dyrektora szkoły oceny dorobku nauczyciela za okres stażu. Odnosi się to oczywiście do wszystkich grup nauczycieli starających się o awans, a nie tylko do nauczycieli stażystów. Ocena ta przeprowadzana jest na podstawie art. 9c ust. 5a–5f KN. Przepisy te wskazują, że ocenę dorobku zawodowego nauczyciela za okres stażu ustala, w terminie nie dłuższym niż 21 dni od daty złożenia sprawozdania z realizacji planu rozwoju zawodowego, z uwzględnieniem stopnia realizacji planu rozwoju zawodowego nauczyciela, dyrektor szkoły, przy czym w przypadku nauczyciela stażysty i nauczyciela kontraktowego – następuje to po zapoznaniu się dyrektora z projektem oceny opracowanym uprzednio przez opiekuna stażu i po zasięgnięciu opinii rady rodziców. W przypadku nauczycieli mianowanych, jako że przepisy nie przewidują w ich przypadku możliwości przydzielenia opiekunów stażu, dyrektor musi wyłącznie zapoznać się z opinią rady rodziców.
Wspomniany projekt oceny dorobku zawodowego opiekun stażu powinien przedstawić dyrektorowi szkoły w terminie 7 dni od daty zakończenia stażu (projekt powinien przede wszystkim odnosić się do obserwowanych zajęć prowadzonych przez nauczyciela oraz stopnia zaangażowania w realizację wymagań koniecznych do uzyskania odpowiednio stopnia nauczyciela kontraktowego lub mianowanego). Natomiast rada rodziców powinna przedstawić swoją opinię w terminie 14 dni od daty otrzymania zawiadomienia o dokonywanej ocenie dorobku zawodowego nauczyciela. Nieprzedstaw...

Artykuł dostępny dla Prenumeratorów.

Kup dostęp

Przypisy