Prowadzenie kształcenia specjalnego, nauczyciele i specjaliści
Przepisy zarówno Prawa oświatowego, Karty Nauczyciela, jak i samego rozporządzenia w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, określają krąg osób, które pracują z uczniami niepełnosprawnymi. W określonych przypadkach rozporządzenie nakazuje także zatrudnianie dodatkowych nauczycieli, specjalistów czy pomocy nauczycieli.
Ważne jest, że przepisy ustawowe (w tym rozporządzenia) posługują się nie tylko terminem „nauczyciele”, ale wymieniają także „innych specjalistów”, którzy ewidentnie nie są nauczycielami. W szczególności specjaliści pojawiają się w przepisach rozporządzenia w odniesieniu do osób, które prowadzą różne zajęcia z dziećmi niepełnosprawnymi, a są wymienieni jako lekarz, psycholog, pedagog, logopeda lub inny specjalista. Można zatem przyjąć, że „specjalistami” mogą być właśnie w szczególności psychologowie, pedagodzy, logopedzi, terapeuci niebędący nauczycielami.
I tu ważna uwaga. Otóż, zgodnie z przepisami Karty Nauczyciela, a przede wszystkim Rozporządzenia MEN w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli, nauczyciel nie jest zawodem czy wykształceniem, lecz stanowiskiem, na jakim zatrudnia się w szkole i placówce osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje, w tym pedagogiczne.
Kto wobec tego jest nauczycielem, kto „innym specjalistą”, i jakie osoby mogą uczestniczyć i prowadzić kształcenie dzieci niepełnosprawnych?
Na mocy ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w ustawie Karta Nauczyciela wprowadzono, z mocą obowiązującą od 1 września 2018 r., nowy przepis art. 10a w brzmieniu: W przedszkolach, innych formach wychowania przedszkolnego, szkołach i placówkach, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2, nauczycieli zatrudnia się na podstawie umowy o pracę, zgodnie z ustawą z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666, 2138 i 2255 oraz z 2017 r. poz. 60 i 962).
Przywołany w tekście art. 1 ust. 2 pkt 2 KN wymienia następujące placówki:
- publiczne przedszkola, szkoły i placówki prowadzone przez osoby fizyczne oraz osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego,
- przedszkola niepubliczne, niepubliczne placówki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, oraz szkoły niepubliczne o uprawnieniach szkół publicznych;
Zatem przepis art. 10a odnosi się do nauczycieli, zatrudnianych w niepublicznych szkołach, przedszkolach i placówkach (jak np. poradnie pedagogiczno-psychologiczne), oraz takich samych placówkach publicznych, lecz prowadzonych przez osoby fizyczne oraz osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego.
Już po wejściu w życie tych zmian MEN wysyłał szereg pism wyjaśniających, że przepis ten dotyczy wszystkich nauczycieli, w tym nauczycieli specjalistów: pedagogów, psychologów, logopedów, terapeutów pedagogicznych i doradców zawodowych. Podobne stanowisko zostało zajęte w odpowiedzi na interpelację poselską nr 19 610, udzieloną przez Podsekretarza Stanu w MEN (z 12 marca 2018 r.).
Przepis ten tylko pozornie jest jasny i precyzyjny – w rzeczywistości może budzić poważne wątpliwości, szczególnie w zakresie określenia, kto jest w świetle tego przepisu uznawany za „nauczyciela”.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawie (tj. Karcie Nauczyciela) podlegają nauczyciele, wychowawcy i inni pracownicy pedagogiczni zatrudnienie w określonych placówkach oświatowych, wymienionych w dalszej części przepisu. Istotne jest jednak wskazanie, że ustawa wyróżnia trzy kategorie osób nią objętych, mianowicie nauczycieli w ścisłym (wąskim) znaczeniu, wychowawców oraz innych pracowników pedagogicznych. Zarówno jednak w tej ustawie, jak i Prawie oświatowym czy poprzedniej ustawie o systemie oświaty, nie zawarto definicji ani „nauczyciela”, ani „innych pracowników pedagogicznych”. Dalej, przepis art. 3 pkt 1 (definic...
Pozostałe 90% treści jest dostępne tylko dla Prenumeratorów.
Dołącz do 3000 + czytelników, którzy nieustannie pogłębiają swoją wiedzę z zakresu dotacji, prawa oświatowego, zarządzania placówką i nowoczesnych rozwiązań edukacyjnych.
Otrzymuj co 2 miesiące gotowe rozwiązania do wdrożenia w placówce oświatowej, zgodne z wymogami MEN oraz organy kontrolujących rozliczanie dotacji oświatowych.
