Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zgodnie z prawem

9 września 2020

NR 76 (Czerwiec 2020)

Co trzeba wiedzieć przed wznowieniem działalności stacjonarnej?

0 110

Minister Edukacji Narodowej na podstawie art. 30c ustawy Prawo oświatowe w drodze rozporządzenia jest uprawniony do wyłączenia stosowania niektórych przepisów ustawy Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w odniesieniu do wszystkich lub niektórych jednostek systemu oświaty, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 30b, w szczególności w zakresie przeprowadzania postępowania rekrutacyjnego, oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów, przeprowadzania egzaminów, organizacji roku szkolnego i organizacji pracy tych jednostek. 

Minister Edukacji Narodowej może też wprowadzić w tym zakresie odrębne unormowania, aby zapewnić prawidłową realizację celów i zadań wspomnianych jednostek. W oparciu o powyższą delegację wydane były rozporządzenia: w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 oraz w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. Oba rozporządzenia były też wielokrotnie zmieniane. 

POLECAMY

Kto zdalnie, kto stacjonarnie?

Zawieszenie działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej, wprowadzone rozporządzeniem MEN z dnia 11 marca 2020 r. w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 w przypadku przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego oraz poradni psychologiczno pedagogicznych trwało do 6 maja br., gdyż nowelizacją tego aktu z dnia 29 kwietnia 2020 r. wyłączono z niego wskazane jednostki poprzez uchylenie pkt 1 i 2 oraz pkt 5 ust. 1a w § 2. Oddziały przedszkolne w szkołach podstawowych znalazły się w § 2 ust. 2 pkt 5 jako jednostki, które nie podlegają ograniczeniu. W uzasadnieniu do projektu wskazano, że konieczność nowelizacji rozporządzenia MEN z dnia 11 marca 2020 r. wynika z potrzeby rozpoczęcia działalności placówek wychowania przedszkolnego, a przedszkola powinny być dostępne przede wszystkim dla dzieci, których rodzice nie mogą pogodzić obowiązków zawodowych z zapewnieniem opieki w miejscu zamieszkania. 

Za sprawą kolejnej nowelizacji poza zakresem zawieszenia znalazły się również klasy I–III szkoły podstawowej, od 1 czerwca zaś mogą być prowadzone zajęcia praktyczne dla uczniów klas programowo najwyższych branżowych szkół I stopnia, a uczniowie klas III technikum mogą realizować zajęcia praktyczne z zakresu jazdy pojazdem silnikowym. Ponadto uczniowie techników mają możliwość realizacji praktyk zawodowych u pracodawcy lub w indywidualnych gospodarstwach rolnych. W każdym przypadku MEN wskazuje, że ostateczna decyzja o rozpoczęciu zajęć czy praktyk w systemie stacjonarnym pozostawiona zostaje rodzicom lub pełnoletnim uczniom.

Dodatkowo rozporządzeniem wskazano, że od 4 maja 2020 r dopuszcza się możliwość realizacji praktyk zawodowych przez uczniów szkół policealnych u pracodawców lub w indywidualnych gospodarstwach rolnych po uzyskaniu zgody ucznia, a w przypadku niepełnoletniego ucznia po uzyskaniu zgody jego rodzica. W okresie od 4 do 24 maja 2020 r. dopuszczono również możliwość prowadzenia kształcenia praktycznego realizowanego w ramach kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych w miejscu prowadzenia danej formy pozaszkolnej – po uzyskaniu zgody słuchacza lub uczestnika danej formy pozaszkolnej, a w przypadku niepełnoletniego słuchacza lub uczestnika po uzyskaniu zgody jego rodzica.

We wspomnianej nowelizacji dodano również § 4d. Nałożono nim na jednostki systemu oświaty, których funkcjonowanie oświatowe nie jest czasowo ograniczone albo zawieszone, obowiązek stosowania przepisów odrębnych dotyczących ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, a w przypadku przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych, szkół podstawowych w zakresie klas I–III i szkół artystycznych realizujących kształcenie ogólne w zakresie klas I–III szkoły podstawowej, szkół policealnych w zakresie semestrów programowo najwyższych oraz branżowych szkół I stopnia w zakresie klas programowo najwyższych – także wytycznych ministra właściwego ds. zdrowia, Głównego Inspektora Sanitarnego oraz ministra właściwego ds. oświaty i wychowania, udostępnionych na stronie urzędu obsługującego ministra właściwego ds. oświaty i wychowania.

Ponadto od 18 maja br. dopuszczono możliwość realizacji zajęć rewalidacyjnych, zajęć rewalidacyjno-wychowawczych oraz zajęć WWR dziecka, również w zależności od zgody rodziców oraz przy spełnieniu reżimów sanitarnych. Uczniowie klas VIII szkoły podstawowej oraz uczniowie szkół artystycznych od 25 maja mają zapewnione realizowanie konsultacji z nauczycielami prowadzącymi zajęcia edukacyjne, w szczególności z przedmiotów objętych egzaminem ósmoklasisty, oraz możliwość korzystania z biblioteki szkolnej; taka możliwość zapewniona została również od 1 czerwca uczniom szkoły podstawowej i ponadpodstawowej oraz uczniom szkół artystycznych realizujących kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej i ponadpodstawowej.

Warto wskazać, że stosownie do treści rozporządzenia MEN z dnia 14 maja 2020 r. szkoły podstawowe w zakresie klas I–III oraz szkoły artystyczne realizujące kształcenie ogólne w zakresie klas I–III szkoły podstawowej prowadzą działalność opiekuńczo-wychowawcza oraz działalność dydaktyczną. Tym samym nie będzie wystarczającym prowadzenie dla dzieci z klas I–III zajęć wyłącznie opiekuńczych. 

Jednocześnie z treści § 14 rozporządzenia MEN z dnia 29 kwietnia 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 wynika, że przepisy rozporządzenia stosuje się również do jednostek systemu oświaty, których funkcje dydaktyczna, wychowawcza i opiekuńcza zostały zawieszone na podstawie odrębnych przepisów o zapobieganiu, przeciwdziałaniu i zwalczaniu COVID-19. 

Owymi odrębnymi przepisami mogą być m.in. § 8 rozporządzenia MENiS z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach oraz art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe. Tym samym, jeżeli organ prowadzący ma wątpliwości co do zapewnienia bezpieczeństwa stosownie do wytycznych GIS, może podjąć decyzję o pozostawieniu swojej jednostki w trybie kształcenia zdalnego i w tym zakresie kształcenie nadal prowadzone jest w oparciu o treść rozporządzenia w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty, to jest w formie kształcenia zdalnego. 

Także poradnie psychologiczno-pedagogiczne mogą działać stacjonarnie 

W dalszej treści uzasadnienia wskazano, że proponuje się rezygnację z ograniczenia funkcjonowania poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradni specjalistycznych, które w okresie od 6 kwietnia 2020 r. do wejścia w życie przepisów tego rozporządzenia realizowały zadania z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość lub w inny sposób uzgodniony z organem prowadzącym. Organizacja pracy poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradni specjalistycznych, uwarunkowana jest specjalnymi potrzebami dzieci i młodzieży. Zadania poradni związane są w szczególności z wydawaniem opinii dotyczących dzieci i młodzieży oraz orzeczeń o potrzebie: kształcenia specjalnego, zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego, indywidualnego nauczania.

Opinie i wymienione wyżej orzeczenia są niezbędne do odpowiedniej do potrzeb dzieci i młodzieży organizacji kształcenia i wsparcia zapewnianego im w przedszkolach, szkołach i placówkach. Dokumenty te są wydawane na określony okres, przede wszystkim związany z etapami edukacyjnymi. Z uwagi na dobiegający koniec realizacji zajęć dydaktyczno-wychowawczych konieczne jest uzyskanie aktualnych orzeczeń i opinii dla tej grupy dzieci i młodzieży, tak aby od nowego roku szkolnego zapewnić im odpowiednie wsparcie. Wydawanie opinii przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne i orzeczeń przez zespoły orzekające działające w tych poradniach nie jest możliwe do realizacji z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość. Bezpośrednia praca z dziećmi i młodzieżą najczęściej organizowana jest w formie indywidualnej, a jej realizacja jest bardziej efektywna w bezpośrednim kontakcie. Tym samym MEN wyraźnie wskazuje zasadność prowadzenia terapii z dziećmi. Sami terapeuci też zwracają bowiem uwagę na negatywne konsekwencje długotrwałej przerwy w terapii dziecka. 

Kluczowa decyzja rodziców

W rozporządzeniu w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 wskazano, że w okresie od 25 maja do 7 czerwca 2020 r. rodzice mogą zdecydować o nieuczęszczaniu swoich dzieci do przedszkoli, klas I–III szkół podstawowych i szkół artystycznych realizujących kształcenie ogólne w zakresie klas I–III szkoły podstawowej. W tych przypadkach, stosownie do treści § 2 ust. 2c, rodzice zachowują prawo do odpowiednio dodatkowego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku opiekuńczego, o których mowa w art. 4 i 4a ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.

Równocześnie w zakresie, w jakim rodzice zdecydują o nieuczęszczaniu swoich dzieci do przedszkoli, klas I–III szkół podstawowych i szkół artystycznych, dyrektor zapewnia realizację zajęć z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość lub w inny sposób, o którym mowa w ust. 2c, stosownie do treści odpowiednio art. 3a ust. 3a i 3b. 

Z rozporządzenia MEN z dnia 14 maja 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 wynika również, że dyrektor jednostki systemu oświaty, który zlecił nauczycielowi prowadzenie zajęć w przedszkolu albo zajęć, o których mowa w ust. 3–5, na nowo określa organizację realizacji przez tego nauczyciela zadań z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość lub innego sposobu realizacji tych zadań, mając na uwadze, że zajęcia realizowane z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość lub innego sposobu kształcenia oraz zajęcia realizowane na terenie przedszkola lub szkoły nauczyciel realizuje w ramach obowiązującego go przed 12 marca 2020 r. tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz, a w przypadku godzin zajęć realizowanych powyżej tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych – w ramach godzin ponadwymiarowych, o których mowa w art. 35 ustawy Karta Nauczyciela.

Paragraf 4b rozporządzenia o czasowym ograniczeniu funkcjonowania wskazuje, że § 3a – § 4a stosuje się również do jednostek systemu oświaty, których działalność dydaktyczna, wychowawcza i opiekuńcza została zawieszona na podstawie odrębnych przepisów w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, czyli do tych, które nie rozpoczęły działalności stacjonarnej. 

Powyższe oznacza, że w tych jednostkach, w których nie prowadzi się zajęć w systemie stacjonarnym, albo względem tych dzieci, których rodzice podjęli decyzję o pozostawieniu dziecka w domu, nadal trzeba prowadzić kształcenie w systemie zdalnym. 

Jednocześnie należy zauważyć, że sytuacja jednostek, które ponownie prowadzą działalność w trybie stacjonarnym, jest podobna do tej sprzed stanu zawieszenia. Są one otwarte, ale wyłącznie do rodziców należy decyzja o powierzeniu dzieci ich opiece, z zastrzeżeniem wypełnienia wytycznych GIS w zakresie ilościowym i metrażowym. Tym samym na jednostki te nie jest nałożony obowiązek prowadzenia – oprócz kształcenia stacjonarnego – kształcenia zdalnego, choć niewątpliwie, mając na uwadze wytyczne GIS, zapewnienie opieki wszystkim dzieciom zapisanym do jednostki może okazać się niemożliwe. Z tego względu dalsze prowadzenie zajęć...

Artykuł dostępny dla Prenumeratorów.

Kup dostęp

Przypisy