Dołącz do czytelników
Brak wyników

Nowoczesny lider , Otwarty dostęp

17 marca 2021

NR 83 (Marzec 2021)

Jak pobudzać kreatywność w zespole?

47

Kreatywność można definiować na wiele sposobów, ale nie ulega wątpliwości, że istnieje ścisły związek pomiędzy twórczym myśleniem pracowników a skutecznością i wydajnością całego zespołu. Skoro tak, to jakich warunków wymaga wyzwolenie w pracownikach kreatywności?

Czym jest kreatywność?

Kompetencja ta jest jedną z najbardziej pożądanych na współczesnym rynku pracy. W szerokim rozumieniu kreatywność oznacza: 

  • tworzenie czegoś nowego, oryginalnego,
  • szukanie nowych rozwiązań,
  • patrzenie z różnych perspektyw,
  • łączenie w ciekawy sposób rzeczy, idei, zjawisk, które z pozoru do siebie nie pasują,
  • wychodzenie poza utarte schematy myślenia,
  • robienie czegoś w inny sposób,
  • zdolność do widzenia świata, zdarzeń w inny sposób,
  • połączenie naszej wyobraźni (myślenie) i działania (tworzenie).

Każdy człowiek ma w sobie twórczy potencjał, a to, w jakim stopniu go wykorzystuje, zależy od pragnienia bycia twórczym (Gmitrzak 2019, s. 16). 
Krzysztof Szmidt definiuje kreatywność jako zdolność człowieka do w miarę częstego generowania nowych i wartościowych wytworów: rzeczy, idei czy metod działania, natomiast Wiesława Limont za najważniejszą cechę kreatywności, odróżniającą ją od twórczości, uznaje samoświadomość jednostki. Zgodnie z takim rozumieniem kreatywności zdolność tę można ćwiczyć – zarówno indywidualnie, jak i grupowo, pobudzając tym samym ludzi do generowania nowych i wartościowych pomysłów rozwiązania problemów poznawczych i praktycznych (Szmidt 2013, s. 24–25). Jest to ważne w kontekście wyzwań, przed którymi stajemy w wyniku zmian zachodzących w niezwykle szybkim tempie i w ogromnej skali. Ken Robinson podkreśla, że to, co wydaje się nam stałe (np. praca), może szybko zniknąć, dlatego warto się zastanowić, jak odnajdzie się w takiej sytuacji człowiek, który nie nauczył się myśleć twórczo i zgłębiać swoich prawdziwych zdolności (Robinson 2012, s. 29–30).

Wpływ kreatywności na efektywność pracy organizacji

W wypowiedziach osób zajmujących głos w dyskusji na temat kreatywności w organizacji zauważa się ścisły związek pomiędzy twórczym myśleniem a skutecznością i wydajnością organizacji. Wiąże się to z tym, że twórcze podejście ułatwia rozwiązywanie problemów, pobudza do myślenia oraz do krytycznego oglądu sytuacji, sprzyja wprowadzaniu innowacji, a także pozwala na rozwój umiejętności osobistych oraz tych, które są związane z pracą zespołową. Kreatywność jest procesem obejmującym ujawnianie, selekcjonowanie, wymianę i łączenie faktów, idei oraz umiejętności, a ciągły przepływ pomysłów dotyczących zarówno nowych koncepcji, jak również produktów czy usług wzmacnia konkurencyjność organizacji.
Wyzwolenie w pracownikach kreatywności wymaga konkretnych warunków:

  • otoczenia, które wspiera działania kreatywnego pracownika, by mógł on wdrażać innowacje zarówno w środowisku pracy, jak i wychodzące poza organizację,
  • atmosfery pracy, czyli likwidacji hierarchicznej struktury, 
  • liderowania opartego na komunikowaniu się oraz na zadaniach zamiast autokratycznego przywództwa ograniczającego samodzielność pracowników,
  • powierzenia danych funkcji odpowiednim osobom, czyli rozpoznanie potencjału każdego pracownika,
  • budowania organizacji w oparciu o zaufanie,
  • prezentowania pracownikom oczekiwań, jakie ma wobec nich dyrektor (Szopiński 2013, s. 91–95).

Dlaczego warto stawiać na kreatywnych pracowników?

Zmiany zachodzące na świecie mają ogromny wpływ na funkcjonowanie organizacji, w tym placówek oświatowych. Stanowią one wyzwanie, z którym mierzą się ludzie w różnych instytucjach. Również szkoły należą do miejsc, w których rzeczywistość zmienia się z uwagi na:

  • zmiany związane z pozyskiwaniem uczniów – coraz więcej jest sytuacji, w których placówki oświatowe zabiegają o każde dziecko,
  • globalizację działań, co wiąże się z koniecznością wprowadzania innowacyjnych rozwiązań w celu wzmocnienia konkurencyjności, 
  • rozwój technologii umożliwiający szybki przepływ informacji oraz wykorzystywanie mediów społecznościowych w celach promocyjnych,
  • tworzenie sieci współpracy z innymi organizacjami, w tym z innymi szkołami. 

Niezwykle ważne w dzisiejszym świecie jest uświadomienie sobie, że to, co tworzą pojedynczy ludzie czy organizacje, nigdy nie jest ostateczne. Postrzeganie przyszłości jako ewolucyjnego wariantu teraźniejszości staje się pułapką, w którą wpadły takie organizacje, jak firma Sony, która zbyt późno zrezygnowała z produkcji kolorowych telewizorów kineskopowych z lampą katodową (CRT), gdy zaczęła nadchodzić era monitorów LCD i plazmowych, a także Polaroid Corporation, która zamiast przestawić się na produkcję aparatów cyfrowych, usilnie szukała zbytu na aparaty do natychmiastowego wywoływania zdjęć. Innowacyjność organizacji polega na wprowadzaniu nowych pomysłów, zanim zrobią to inni. Natomiast wdrażanie nowych rozwiązań wymaga zadawania właściwych pytań, przy czym, jak zauważa dr Siegfried Dais z Boscha, najtrudniej jest zadawać pytania, które dotyczą przyszłości. Niezwykle ważne są przy tym zarówno wiedza ekspercka, jak i umiejętności takie jak elastyczność, otwartość i kreatywność, co przejawia się w wykorzystywaniu pomysłów z różnych źródeł i tworzeniu nowych jakości na bazie już istniejących poprzez ich modyfikację (Szopiński 2013, s. 96‑102).
Szkoła jako miejsce, w którym młodzi ludzie przygotowują się do funkcjonowania w przyszłości, powinna być przestrzenią otwartą na innowacje i kreatywność, czyli taką, w której zarówno nauczyciele, jak i uczniowie mają możliwość tworzenia nowych koncepcji, idei, rzeczy. Ważne, by nauczyciele jako modelujący zachowania dzieci i młodzieży byli kreatywni, a zatem wychodzili poza schematy, szukali nieszablonowych rozwiązań i wdrażali je, redukowali zbędne czynności, które nie przyczyniają się do efektywnego procesu uczenia się, oraz modyfikowali organizację procesu dydaktyczno-wychowawczego, tak aby uczniowie nabywali kompetencje pozwalające im odnaleźć się na wciąż zmieniającym się (z uwagi na wyjątkowo szybki rozwój technologii informacyjno-komunikacyjnej) rynku pracy.

Jak pobudzać kreatywność? 

Narzędzia, którymi posługują się lider...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników w ramach Otwartego Dostępu.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałów pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy