Dołącz do czytelników
Brak wyników

Orzecznictwo w praktyce

10 czerwca 2021

NR 86 (Czerwiec 2021)

Placówka niepubliczna a wpłaty na PFRON
Wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2016 r. (III SA/Wa 1465/15)

0 123

Opisywana sprawa dotyczy wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON. Dla fundacji prowadzącej szkołę niepubliczną prezes zarządu PFRON-u określił wysokość zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON w łącznej kwocie 126 790 zł. Fundacja złożyła odwołanie od tej decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych pracodawca zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy jest zobowiązany dokonywać miesięcznych wpłat na fundusz w wysokości kwoty stanowiącej iloczyn 40,65% przeciętnego wynagrodzenia i liczby pracowników odpowiadającej różnicy między zatrudnieniem zapewniającym osiągnięcie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości 6% a rzeczywistym zatrudnieniem osób niepełnosprawnych. Przy czym dla publicznych i niepublicznych uczelni, publicznych i niepublicznych szkół, publicznych i niepublicznych przedszkoli, publicznych i niepublicznych innych form wychowania przedszkolnego oraz placówek opiekuńczo-wychowawczych, regionalnych placówek opiekuńczo-terapeutycznych, interwencyjnych ośrodków preadopcyjnych, placówek resocjalizacyjnych, publicznych i niepublicznych żłobków, a także klubów dziecięcych wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wynosi 2%.

POLECAMY

Uzasadnienie skarżącej

W ocenie skarżącej w jej przypadku wskaźnik zatrudnienia powinien wynosić 2%, a nie 6%, gdyż większość pracowników (ok. 91%) to osoby zatrudnione w oświacie – bezpośrednio (w publicznych i niepublicznych szkołach, przedszkolach i innych formach wychowania przedszkolnego) lub pośrednio (w organie prowadzącym, które wykonują pracę wyłącznie na rzecz oświaty), ok. 4% pracowników jest zatrudnionych w organie prowadzącym i wykonuje w większości czynności bezpośrednio na rzecz oświaty, natomiast poza oświatą zatrudnionych jest ok. 5% wszystkich osób zatrudnionych w fundacji. W związku z tym powinna ona korzystać z obniżonego wskaźnika, o którym mowa w art. 21 ust. 2b ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, przynajmniej w odniesieniu do 
ok. 95% osób zatrudnionych w fundacji. Strona powołała się przy tym na orzecznictwo sądowoadministracyjne. W jej ocenie, gdyby przepis art. 21 ust. 2b nie pozwalał na zastosowanie obniżonego wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych przynajmniej w odniesieniu do części osób zatrudnionych w oświacie, byłby sprzeczny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
Strona podniosła też, że zasadniczą kwestią powinno być prowadzenie publicznych i niepublicznych szkół, czyli spełnienie warunku przedmiotowego ww. przepisu. Ustalenie podmiotu pracodawcy ma charakter pomocniczy i powinno być oceniane nie tylko z perspektywy przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (art. 3), ale również ustaw oświatowych. W świetle przepisów Kodeksu pracy, ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty i ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz zawierania przez stronę umów o pracę z pracownikami poszczególnych placówek oświatowych można przyjąć, że z punktu widzenia art. 21 ust. 2b strona znajduje się w takiej sytuacji, jak gdyby pracodawcą dla zatrudnionych tam osób były poszczególne placówki oświatowe.

Odrzucenie odwołania

Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, a w ramach uzasadnienia powołał się na treść art. 21 ust. 1 oraz art. 21 ust. 2b i podkreślił, że nie wszystkie jednostki, o których mowa w art. 2 ustawy o systemie oświaty, zostały wymienione w art. 21 ust. 2b ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, a w konsekwencji możliwość rozliczania się z wpłat na PFRON na tej podstawie nie jest dostępna dla wszystkich podmiotów systemu oświaty, a jedynie dla tych wprost wymienionych w art. 21 ust. 2b. 
Przepis art. 21 ust. 2b ma zastosowanie do szkół w rozumieniu ustawy o systemie oświaty ze względu na brak w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych definicji pojęcia „szkoła”. Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy o systemie oświaty, ilekroć w dalszych przepisach jest mowa bez bliższego określenia o szkole, należy przez to rozumieć także przedszkole. W związku z tym przepis art. 21 ust. 2b nie będzie miał zastosowania do innych szkół niż w rozumieniu ustawy o systemie oświaty. Organ odwoławczy wskazał też, że na podstawie art. 21 ust. 2b rozliczać się mogą również zespoły tworzone wyłącznie z jednostek wymienionych w ww. przepisie.
Minister podkreślił, że wpłaty na PFRON z tytułu nieosiągania poziomu zatrudnienia osób niepełnosprawnych, o którym mowa w art. 21 ust. 1, dotyczą pracodawców w rozumieniu art. 3 k.p., zatrudniających ogółem co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Podmioty, którym można przypisać przymiot pracodawcy na gruncie polskich przepisów, są potencjalnymi podmiotami wpłat na PFRON. Strona prowadzi następujące rodzaje działalności: przedszkola, szkoły, żłobki i biura porad prawnych, konieczne jest więc ustalenie, kto jest pracodawcą wobec pracowników zatrudnionych w utworzonych przez stronę placówkach i czy strona była zobowiązana do dokonywania wpłat na PFRON, a jeśli...

Artykuł dostępny dla Prenumeratorów.

Kup dostęp

Przypisy