Zapewnienie bezpieczeństwa dzieciom i młodzieży stanowi jeden z podstawowych obowiązków dyrektora szkoły, przedszkola oraz placówki oświatowej, wynikający z art. 68 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo oświatowe oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach. Dotychczas obowiązek ten był rozpatrywany przede wszystkim w kontekście zagrożenia pożarowego, wypadków, konieczności ewakuacji budynku czy wtargnięcia na teren szkoły niebezpiecznej osoby. Zmieniająca się sytuacja bezpieczeństwa powoduje jednak, że konieczne staje się przygotowanie placówek również na zagrożenia związane z działaniami wojennymi, w tym atakami z powietrza.
Nie chodzi przy tym wyłącznie o bezpośrednie zagrożenie bombardowaniem. Alarm może zostać ogłoszony w związku z zagrożeniem spowodowanym przez pociski rakietowe, bezzałogowe statki powietrzne lub inne niebezpieczne zdarzenia wymagające natychmiastowego zapewnienia ochrony osobom znajdującym się na określonym obszarze.
Szczególne znaczenie w tym kontekście ma ustawa z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej, dalej określana jako u.o.l.o.c. Ustawa wprowadziła nowy system organizacji ochrony ludności obejmujący między innymi planowanie działań ochronnych, ostrzeganie i alarmowanie o zagrożeniach, organizowanie ewakuacji oraz zapewnianie schronienia.
Co istotne, przygotowanie szkół i przedszkoli do reagowania na zagrożenia stało się również przedmiotem konkretnych działań administracji rządowej. We wrześniu 2026 r. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przygotowało „procedurę przygotowania i reagowania w szkole lub przedszkolu po otrzymaniu komunikatu o zagrożeniu z powietrza, ogłoszeniu alarmu i jego odwołaniu”. Dokument został przekazany szkołom i przedszkolom także za pośrednictwem kuratoriów oświaty.
Najważniejsza zasada postępowania jest przy tym odmienna od tej znanej z ochrony przeciwpożarowej. W przypadku pożaru podstawowym rozwiązaniem jest zwykle opuszczenie zagrożonego budynku. W przypadku zagrożenia atakiem z powietrza wyprowadzenie dzieci na zewnątrz może natomiast zwiększać niebezpieczeństwo. Co do zasady konieczne jest zapewnienie im ochrony wewnątrz budynku, w uprzednio wyznaczonym, możliwie najbezpieczniejszym miejscu, chyba że właściwe służby nakażą inne postępowanie albo warunki w budynku uniemożliwiają bezpieczne pozostanie.
Podstawy prawne obowiązków dyrektora
Obowiązki związane z przygotowaniem szkoły do reagowania na alarm lotniczy wynikają z kilku aktów prawnych, które należy stosować łącznie. Podstawowe znaczenie...
Dołącz do 3000 + czytelników, którzy nieustannie pogłębiają swoją wiedzę z zakresu dotacji, prawa oświatowego, zarządzania placówką i nowoczesnych rozwiązań edukacyjnych.
Otrzymuj co 2 miesiące gotowe rozwiązania do wdrożenia w placówce oświatowej, zgodne z wymogami MEN oraz organy kontrolujących rozliczanie dotacji oświatowych.