Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat miesiąca

19 września 2022

NR 97 (Wrzesień 2022)

Nowelizacja przepisów oświatowych na rok szkolny 2022/2023 – co się zmieni w funkcjonowaniu placówek niepublicznych?

0 13

Początek nowego roku szkolnego to jak zwykle czas, gdy zaczynają obowiązywać nowe przepisy prawa oświatowego. Tak się bowiem przyjęło, że ustawodawca niejako koreluje wchodzenie w życie nowych regulacji prawnych z początkiem roku szkolnego, co oczywiście ma uzasadnianie, gdy dotyczą one kwestii programowych, pedagogicznych czy organizacyjnych. W przypadku przepisów finansowych lepszym terminem wprowadzenia ich nowelizacji jest początek roku kalendarzowego, gdyż jest on jednocześnie rokiem budżetowym i znacznie łatwiej pracować na budżecie rocznym niż dzielonym jak rok szkolny.

Rok 2022 przyniósł szereg nowych i zmienionych przepisów. Modyfikowane były wszystkie ustawy oświatowe. Jakie regulacje dotyczące funkcjonowania placówek w nowym roku szkolnym wchodzą w życie z pierwszym dzwonkiem? Opisany w niniejszym artykule stan prawny obowiązuje na dzień 5 sierpnia br. 

Zmiany w ustawie o systemie oświaty oraz innych ustawach

Przyjęta przez Sejm 12 maja 2022 r. ustawa o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw jest bardzo obszerna i dotyczy wielu ustaw, nie tylko wspomnianej w tytule ustawy o systemie oświaty. W czerwcowym wydaniu „Forum Placówek Niepublicznych” omówiłem w szczególności zmianę ustawy Karta Nauczyciela, wprowadzającą obowiązek zatrudniania w szkołach, przedszkolach oraz zespołach szkół, nauczycieli pedagogów, pedagogów specjalnych, psychologów, logopedów lub terapeutów pedagogicznych. 
Obowiązek ten, przypomnijmy, dotyczy przedszkoli niebędących przedszkolami specjalnymi, szkół podstawowych, liceów ogólnokształcących, techników i branżowych szkół I stopnia, niebędących szkołami specjalnymi, a także szkół artystycznych realizujących kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej lub liceum ogólnokształcącego, oraz zespołach, w skład których wchodzi takie przedszkole lub taka szkoła. Przepisy te dotyczą nie tylko jednostek publicznych, ale też wszystkich niepublicznych. Jednak ustawa z dnia 12 maja 2022 r. to nie tylko ta zmiana Karty Nauczyciela. 

POLECAMY

Zmiany regulacji dotyczących egzaminów

Artykuł 1 zawiera zmiany w ustawie o systemie oświaty, dotyczące niektórych przepisów o egzaminach ósmoklasisty i maturalnym, m.in. egzaminu maturalnego na poziomie rozszerzonym z przedmiotów dodatkowych oraz części ustnej z przedmiotów dodatkowych. 
Zmieniony został termin przeprowadzania egzaminu ósmoklasisty, w terminie głównym w szkołach dla dzieci i młodzieży oraz w szkołach dla dorosłych, w których nauka kończy się w semestrze wiosennym, będzie przeprowadzany w maju (zamiast w kwietniu), a w terminie dodatkowym w szkołach dla dorosłych, w których nauka kończy się w semestrze jesiennym – także w maju. Zmienione zostały przepisy dotyczące egzaminu w szkole lub oddziale, w którym zajęcia edukacyjne są prowadzone w języku mniejszości narodowej, mniejszości etnicznej lub języku regionalnym i zmiany języka obcego na egzaminie. 
W ramach nowelizacji tych przepisów zmienione zostały także niektóre przepisy o egzaminie maturalnym, dotyczące przedmiotów dodatkowych w części pisemnej i ustnej.  
Zmiany w ustawie z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy Prawo oświatowe dotyczą też terminów, do których mają obowiązywać dotychczasowe przepisy o egzaminach maturalnych i ósmoklasisty – zasadniczo do roku szkolnego 2023/2024. 

Uprawnienia ministra w zakresie programów i współpracy z organizacjami

Druga grupa zmienionych przepisów dotyczy dalszych uprawnień ministra edukacji w zakresie stanowienia i finansowania różnych programów, przedsięwzięć oświatowych i związanego z  tym finansowania. Mogą to być programy inwestycyjne, ale też przedsięwzięcia podejmowane we współpracy z różnymi organizacjami. Nie można oprzeć się jednak wrażeniu, że te nowe przepisy mają wzmocnić rolę ministra edukacji w systemie oświatowym, a także umożliwić niektórym organizacjom szersze wejście do szkół. Przepisy te dotyczą raczej ogólnego zwierzchnictwa ministra nad publicznym systemem oświaty i jego finansowaniem i nie będą miały istotnego znaczenia dla placówek niepublicznych. Jako finansowe narzędzie dla ministra wprowadzono kilka zmian w ustawie o finansowaniu zadań oświatowych, dotyczących udzielania na te cele dotacji celowych, ale będą one mieć znaczenie raczej dla publicznego sektora oświaty. 
Interesujące spośród niektórych szczegółowych zmian może być, że w art. 90v, dotyczącym zadań ministra ds. oświaty i wychowania, w celu realizacji zadań służących wykonaniu programu kompleksowego wsparcia dla rodzin „Za życiem”, dopisano jego współdziałanie z JST w zakresie działań edukacyjnych dla młodzieży szkół ponadpodstawowych w kwestii świadomego i odpowiedzialnego rodzicielstwa. Interesujące będzie, czy tego rodzaju działania edukacyjne zostaną urzeczywistnione, czy też pozostaną tylko deklaracją. 

Tworzenie ośrodków koordynacyjno-rehabilitacyjno-opiekuńczych

W tym samym artykule zmieniono dosyć znacząco przepis ust. 3 o utworzeniu ośrodków koordynacyjno-rehabilitacyjno-opiekuńczych. Dotychczas starosta wskazywał placówki, które w danym powiecie pełnią funkcję wiodącego ośrodka koordynacyjno-rehabilitacyjno-opiekuńczego, jedynie spośród placówek (przedszkoli, szkół, ośrodków wychowawczych czy poradni psychologiczno-pedagogicznych itd.) publicznych, natomiast obecnie te funkcje mogą wykonywać po wskazaniu także placówki niepubliczne, dla których organem prowadzącym jest inna JST, osoba prawna niebędąca JST albo osoba fizyczna.

Monitorowanie karier absolwentów 

Z powyższym łączą się wprowadzone zmiany do ustawy Prawo oświatowe. Zostały dookreślone funkcje Instytutu Badań Edukacyjnych w zakresie monitorowania karier absolwentów. Minister będzie mógł powoływać zespoły doradcze lub ekspertów w celu przedstawienia opinii lub ekspertyzy na jego potrzeby. Praca ekspertów będzie odpowiednio wynagradzana. 

Akredytacja na kształcenie ustawiczne

W ustawie Prawo oświatowe zmieniono nieco przepisy art. 118 dotyczące akredytacji na kształcenie ustawiczne prowadzone w formie pozaszkolnej, gdyż pozostawiając oczywiście możliwość uzyskania akredytacji dla placówek niepublicznych, dodano ust. 8a stanowiący, że akredytację na kształcenie ustawiczne prowadzone w formie kwalifikacyjnego kursu zawodowego może uzyskać podmiot prowadzący działalność oświatową, o której mowa w art. 170 ust. 2, a także instytucja rynku pracy. Podmiotem określonym w art. 170 ust. 2 jest osoba lub firma, która prowadzi działalność oświatową nieobejmującą prowadzenia szkoły, placówki, zespołu, o którym mowa w art. 182, lub innej formy wychowania przedszkolnego, podejmowaną na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców. Mogą to być jednak podmioty, które prowadziły kwalifikacyjne kursy zawodowe lub prowadziły, na podstawie odrębnych przepisów, edukację pozaszkolną w zakresie zawodu lub zawodów odpowiadających zawodowi lub zawodom określonym w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego, przez okres co najmniej trzech lat. 

Zawieszenie zajęć

Bardzo istotną zmianą, wynikającą bez wątpienia z doświadczeń COVID-owych, jest nowy art. 125a. Mówi on, że zajęcia w przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub placówce zawiesza się, na czas oznaczony, w razie wystąpienia na danym terenie:
zagrożenia bezpieczeństwa uczniów w związku z organizacją i przebiegiem imprez ogólnopolskich lub międzynarodowych,

  • temperatury zewnętrznej lub w pomieszczeniach, w których są prowadzone zajęcia z uczniami, zagrażającej zdrowiu uczniów,
  • zagrożenia związanego z sytuacją epidemiologiczną,
  • nadzwyczajnego zdarzenia zagrażającego bezpieczeństwu lub zdrowiu uczniów innego niż określone w pkt 1–3

w przypadkach i trybie określonych w przepisach w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 32 ust. 11. 
Przepisami odpowiednimi jest rozporządzenie MENiS z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach wielokrotnie nowelizowane, także w ostatnim czasie pandemii. 
Nowy art. 125a ustawy Prawo oświatowe w przypadkach zawieszenia zajęć na okres powyżej dwóch dni nakazuje, aby dyrektor przedszkola, szkoły lub placówki, a w przypadku innej formy wychowania przedszkolnego prowadzonej przez osobę prawną niebędącą JST lub osobę fizyczną – osoba kierująca tą inną formą wychowania przedszkolnego, zorganizował dla uczniów zajęcia z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość. Zajęcia te mają być organizowane nie później niż od trzeciego dnia zawieszenia zajęć. O sposobie lub sposobach realizacji zajęć z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość dyrektor placówki informuje organ prowadzący i kuratorium. 
W szczególnie uzasadnionych przypadkach dyrektor, za zgodą organu prowadzącego i po uzyskaniu pozytywnej opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny, może odstąpić od organizowania dla uczniów zajęć z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość. 
Przepisy te nakładają na organy prowadzące dodatkowy obowiązek: dopisanie do statutu przedszkola, szkoły i placówki, a w przypadku innej formy wychowania przeds...

Artykuł dostępny dla Prenumeratorów.

Kup dostęp

Przypisy