Trening umiejętności społecznych (TUS) w praktyce dyrektora

Zarządzanie placówką

Zalecenie „trening umiejętności społecznych” w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego wygląda niewinnie. Jedna linijka, jedna rubryka w IPET. Dopiero potem zaczynają się pytania: kto ma to prowadzić, w jakim czasie, z kim, za co zapłacić i (to pytanie wraca przy każdej kontroli) skąd wiadomo, że to w ogóle działa?

TUS w wielu placówkach bywa traktowany jak zajęcia „na dokładkę” – ktoś ma wolną godzinę, ktoś lubi pracować z dziećmi, ktoś kupił pakiet kart z emocjami. Efekt bywa przyjemny, ale trudny do obronienia, gdy rodzic zapyta, czego jego dziecko nauczyło się w ciągu półrocza. Dyrektor odpowiada za realizację zaleceń z orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, więc to on, a nie pojedynczy terapeuta, ponosi ryzyko, jeśli zalecenie jest realizowane pozornie.
Warto uporządkować ten temat od strony zarządczej – jak zorganizować TUS, żeby był zgodny z prawem, mieścił się w budżecie, miał sensowną dokumentację i przede wszystkim dawał mierzalną zmianę w codziennym funkcjonowaniu uczniów.

TUS – czym jest, a czym nie jest

TUS to systematyczne, planowe uczenie konkretnych zachowań społecznych: rozpoczynania i podtrzymywania rozmowy, rozumienia sygnałów niewerbalnych, proszenia o pomoc, radzenia sobie z odmową, współpracy w grupie, regulowania złości, rozwiązywania konfliktów. Kluczowe jest słowo „konkretnych”. Zajęcia, na których uczniowie „porozmawiają o uczuciach”, to jeszcze nie trening. Trening zakłada modelowanie zachowania, ćwiczenie w bezpiecznych warunkach, informację zwrotną i przeniesienie umiejętności do realnych sytuacji.
Treningiem umiejętności społecznych nie jest też:

  • lekcją wychowawczą w mniejszym gronie,
  • karą ani formą „izolacji” uczniów sprawiających trudności,
  • zajęciami rozrywkowymi, po których uczeń „coś tam pamięta z gier”,
  • zamiennikiem terapii psychologicznej czy psychoterapii, choć może ją uzupełniać.

Dla dyrektora ważne jest rozróżnienie, czy realizujemy zalecenie z orzeczenia (wtedy mamy obowiązek zapewnić formę, która faktycznie odpowiada temu zaleceniu), czy organizujemy zajęcia rozwijające kompetencje emocjonalno-społeczne w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej dla uczniów bez orzeczenia. Podstawa organizacyjna i dokumentacyjna jest w obu przypadkach nieco inna, więc na starcie warto to rozdzielić, nawet jeśli w praktyce na jednej sali spotkają się uczniowie z obu grup.

Organizacja – sześć decyzji, które zapadają, zanim ruszą zajęcia

1| Prowadzący – kwalifikacje to nie formalność
Najczęstszy błąd: przydzielenie TUS osobie, która ma ochotę, ale nie ma przygotowania. Prowadzący powinien mieć kwalifikacje do prowadzenia zajęć o charakterze terapeutycznym lub specjalistycznym (psycholog, pedagog specjalny, terapeuta pedagogiczny, nauczyciel po właściwych studiach podyplomowych czy kursie kwalifikacyjnym – zależnie od tego, jak szczegółowe przepisy o kwalifikacjach odczytuje organ nadzoru i jakie jest brzmienie dyplomu). Zanim wskażemy osobę, dobrze jest zrobić prostą rzecz: położyć obok siebie wymagania i dyplomy, a w razie wątpliwości zapytać kuratorium...

Pozostałe 90% treści jest dostępne tylko dla Prenumeratorów.

Dołącz do 3000 + czytelników, którzy nieustannie pogłębiają swoją wiedzę z zakresu dotacji, prawa oświatowego, zarządzania placówką i nowoczesnych rozwiązań edukacyjnych.

Otrzymuj co 2 miesiące gotowe rozwiązania do wdrożenia w placówce oświatowej, zgodne z wymogami MEN oraz organy kontrolujących rozliczanie dotacji oświatowych.

artykułów online
12 lat doświadczenia
Dostęp online i offline
120 numerów archiwalnych
190 dokumentów online
25 autorów – specjalistów
Forum Placówek Niepublicznych • Prenumerata już od 399 zł/rok

Przypisy

    POZNAJ PUBLIKACJE Z NASZEJ KSIĘGARNI