Dołącz do czytelników
Brak wyników

Nowoczesny lider , Otwarty dostęp

16 grudnia 2020

NR 80 (Grudzień 2020)

Zarządzanie zespołem w oparciu o style zachowań

60

Powinniście traktować innych tak, jak oni by tego chcieli, a nie tak, jak sami chcielibyście być traktowani.
Merrick Rosenberg

Psychoanalityk Carl Jung twierdził, że zdajemy sobie sprawę z tego, co robimy, ale nie zdajemy sobie sprawy z tego, dlaczego to robimy, a tym samym oceniamy innych przez pryzmat tego, co dostrzegamy we własnym postępowaniu. Podobnie uważa Simon Sinek, autor książek Znajdź swoje dlaczego i Zaczynaj od dlaczego. Jego zdaniem każdy człowiek i każda organizacja mogą wyjaśnić, co robią. Niektórzy potrafią pokazać, czym różnią się od innych. Jednak tylko nieliczni są w stanie jasno powiedzieć, dlaczego robią to, co robią.

Dlaczego robimy to, co robimy?

Określenie tego jest niezwykle ważne, ponieważ jeśli klienci „kupują”, DLACZEGO firma coś robi, a nie CO robi, istnieje możliwość zainspirowania ludzi poprzez pokazanie, jaka jest wizja lidera. O ile w mniejszych organizacjach lider bezpośrednio kontaktuje się z pracownikami, o tyle w większych istotne jest, by dana sprawa była uosabiana przez jedną osobę – lidera, którego zadaniem jest rozpowszechnianie jej w świecie zewnętrznym. Lider powinien więc przekazywać „dlaczego” organizacji, a tym samym stawać się symbolem tego, w co organizacja wierzy, komunikując jednocześnie światu zewnętrznemu wartości firmy. Ma to służyć komunikacji między organizacją a światem (Sinek 2018 a, s. 161–163). Jednak żeby to było możliwe, niezbędne jest, by lider najpierw zadbał o komunikację w zespole, który tworzą różnie zachowujący się ludzie, co wynika zarówno z ich predyspozycji, jak i z czynników środowiskowych, które wpłynęły na ich proces socjalizacji.

Każdy człowiek jest indywidualnością, niepowtarzalną istotą, na świecie nie ma bowiem dwóch takich samych mózgów. Jednocześnie jednak do tego, by mógł się prawidłowo rozwijać i funkcjonować, potrzebuje innych ludzi, dlatego określamy go jako istotę społeczną. Życie z innymi stawia jednak wyzwania, ponieważ o ile w samotności możemy zachowywać się tak, jak nam wygodnie, o tyle chcąc z szacunkiem traktować drugiego człowieka, nie zawsze możemy postępować tak, jak byśmy chcieli, gdyż często potrzeby innych różnią się od naszych. Warto więc podjąć refleksję nad tym, jaki jestem, co myślą o mnie inni, co ja myślę o innych, a co się z tym wiąże, jak się komunikujemy, jak rozwiązujemy konflikty, jak rozmawiamy o emocjach. Często budujemy relacje w dobrze nam znany sposób, jednak ważne jest, by mieć na uwadze, że nie zawsze to, co jest bliskie nam, jest bliskie także innym.

Merrick Rosenberg i Daniel Silvert w książce Rozwiń skrzydła podkreślają, że zbyt wielu ludzi trzyma się kurczowo tzw. złotej zasady: „Traktuj innych tak, jak byś chciał być traktowany”, zapominając o platynowej: „Traktuj innych tak, jak oni chcieliby być traktowani”. Nie ma jednej odpowiedzi na pytanie, jak się komunikować i jak tworzyć relacje z innymi, ponieważ, jak podkreśla Harari, nie ma jednej odpowiedzi na pytania dotyczące życia (Harari 2018).

Dlatego niezwykle ważne jest, by organizacjami kierowali ludzie, którzy są nie tylko sprawnymi menedżerami, ale przede wszystkim przywódcami z krwi i kości. Takie osoby nie skupiają się wyłącznie na zarządzaniu zasobami ludzkimi, ale pokazują ludziom, że to oni są najcenniejszym kapitałem firmy. Simon Sinek pisze: „Lider to ktoś, kto jest gotów zatroszczyć się o tych po lewej stronie i o tych po prawej stronie. Często jest skłonny poświęcić dla nas swój komfort, nawet gdy się z nami nie zgadza. Zaufanie nie jest kwestią wspólnych opinii, lecz biologiczną reakcją na przekonanie, że komuś zależy na naszym dobrobycie. Lider to osoba, która jest gotowa poświęcić dla nas coś swojego. Swój czas, energię, pieniądze, może nawet jedzenie ze swojego talerza. Gdy jest taka potrzeba, lider postanawia jeść ostatni” (Sinek 2015, s. 84).

Dlaczego warto poznać siebie i innych?

Arystoteles twierdził, że „poznanie samego siebie to zaczątek wszelkiej wiedzy”, dlatego warto pochylić się nad sobą po to, by umieć być z innymi. Samoświadomość pozwala na lepsze funkcjonowanie w życiu zarówno osobistym, jak i zawodowym. Jest kluczem do maksymalnego wykorzystania swojego potencjału. Warto jednak pamiętać, że każdy jest inny i to, że znamy siebie, nie znaczy, że będziemy potrafili budować dobre relacje z innymi.

Do tego bowiem potrzebna nam jest również wiedza na temat tego, jak w różnych sytuacjach funkcjonują inni ludzie. By łatwiej nam było rozpoznać potrzeby – zarówno swoje, jak i innych – warto poznać typologię osobowości zaproponowaną przez Carla Junga, wykorzystywaną współcześnie w kontekście rozwoju osobistego – wyboru ścieżki edukacyjnej i zawodowej – oraz w tworzeniu sprawnie funkcjonujących organizacji. 

Szkoła jest przestrzenią, w której znajomość stylów zachowań może być wykorzystywana w szerokim zakresie, zarówno w pracy nauczycieli z uczniami i ich rodzicami, jak i podczas tworzenia zespołu pracowników przez dyrektora. Dzięki znajomości swojego stylu zachowania oraz rozpoznaniu stylów zachowań nauczycieli może on stworzyć bezpieczną przestrzeń porozumiewania się, co pozwala skupić energię na rozumieniu przekazu, a nie na jego formie. Wymaga to oczywiście otwartości na nową wiedzę dotyczącą stylów zachowań, gotowości do zmiany swojego stylu komunikowania się i budowania relacji, a także odwagi, ponieważ ci, którzy świadomie tworzą relacje, są inni niż większość nieświadomie reagująca na to, co mówią i robią inne osoby. Warto jednak podjąć ten trud, gdyż otwartość, gotowość do zmian oraz odwaga lidera pozwalają wyzwolić potencjał każdego członka zespołu i zbudować organizację, w której wszyscy będą czuli, że są szanowani, a ich potrzeby są zaspokajane. 

Jak dostosować styl komunikatu do potrzeb zespołu?

Zachowanie jest tym, co widzimy u siebie i innych ludzi, a co wynika z połączenia czynników dziedzicznych oraz wpływu środowiska, z którego czerpiemy wzorce już od najmłodszych lat, ucząc się poprzez naśladowanie najpierw od dorosłych, a później również od rówieśników. Wiele ludzkich zachowań jest niekontrolowanych, czyli ludzie nieświadomie reagują na docierające do nich ze świata zewnętrznego bodźce. Są to zachowania naturalne, wskazujące na charakterystyczne cechy osobowości. Warto jednak mieć na uwadze, że o ile dla nas dane zachowania są naturalne, o tyle dla innych mogą być niezrozumiałe, a nawet denerwujące. Skuteczne porozumiewanie się wymaga zatem od nadawcy dopasowania komunikatu do potrzeb odbiorcy. Zrobił tak dyrektor jednej ze szkół, z którą od kilku lat współpracuję szkoleniowo w celu podnoszenia kompetencji komunikacyjnych kadry. 

Przykład

...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników w ramach Otwartego Dostępu.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałów pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy