Dział: Otwarty dostęp

VUCA – pojęcie, które zmienia sposób podejmowania decyzji w zarządzaniu

Pojęcie VUCA narodziło się w latach 90. w środowisku wojskowym armii amerykańskiej jako określenie sytuacji, która powstała po zakończeniu zimnej wojny. W ten sposób określano ówczesną rzeczywistość, w której menedżerowie, dyrektorzy i liderzy przedsiębiorstw i organizacji zmuszeni byli podejmować decyzje charakteryzujące się zmiennością i ulotnością (volatility), niepewnością (uncertainty), złożonością (complexity) i niejednoznacznością (ambiquity). Skrótowiec VUCA powstał zatem z pierwszych liter wymienionych wyżej słów z języka angielskiego.

Wraz ze zbliżającym się terminem zakończenia zajęć dydaktycznych dyrektorzy wszystkich szkół i placówek powinni już teraz myśleć o przygotowaniu do podsumowania realizacji nadzoru pedagogicznego w mijającym roku szkolnym, tak aby czas ten maksymalnie wykorzystać, a proces sprawozdawczy był przemyślany i przebiegał bez niespodzianek.

Kompetencje dyrektora placówki oświatowej w Polsce są ściśle związane z jego funkcją zarządczą i dotyczą wielu obszarów funkcjonowania organizacji. Nie jest tajemnicą, że współcześnie dyrektorzy funkcjonują w permanentnym stresie, ciągłym napięciu oraz w niepewnym środowisku nieoczekiwanych zmian i kryzysów.

W ciągu ostatnich kilku tygodni ChatGPT zdominował dyskusję o edukacji i pracy w szkole, zastępując rozmowę o jej o edukacji, jej przyszłości, zmianach i kierunkach, które powinny być inicjowane, lub już właśnie wprowadzane. Z całą pewnością należy jednak stwierdzić, że ChatGPT i jakiekolwiek inne narzędzie nie będzie w stanie zastąpić relacji, zwłaszcza przy organizowaniu wydarzeń w placówce.

Pod koniec 2022 r. została uchwalona przez Sejm i podpisana przez Prezydenta RP ustawa z dnia 1 grudnia 2022 r. o zmianie ustawy Kodeks Pracy oraz niektórych innych ustaw. Celem nowelizacji Kodeksu pracy było umożliwienie pracodawcom – w uzasadnionych przypadkach – przeprowadzania prewencyjnej kontroli pracowników na obecność w ich organizmach alkoholu lub środków działających podobnie do alkoholu, a także wprowadzenie regulacji dotyczących pracy zdalnej jako rozwiązania stałego. Rozwiązania dotyczące kontroli trzeźwości obowiązują od dnia 21 lutego 2023 r., a te dotyczące pracy zdalnej – od dnia 7 kwietnia 2023 r.

Pomimo tego, że ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela reguluje zasadniczo status prawny nauczycieli oraz pracowników pedagogicznych publicznych placówek systemu oświaty, to znaczną część jej przepisów stosuje się również w przypadku niepublicznych szkół i placówek oświatowych. Warto przyjrzeć się tym regulacjom nieco bliżej.

Nie sposób opisać wszystkich aspektów uwarunkowań finansowania niepublicznych placówek oświatowych, choć z pozoru zadanie to wydaje się proste, m.in. ze względu na precyzyjne podstawy prawne lub możliwość stosowania odpowiednich algorytmów. Niestety, jak wynika z literatury przedmiotu, opinii wielu dyrektorów oraz treści niniejszej publikacji, niepubliczne przedszkola, szkoły podstawowe i licea zlokalizowane na terenie jednej jednostki samorządu terytorialnego (JST) mogą otrzymywać odmienną dotację od podobnych placówek podległych pod inną JST.

Kwestionowanie finansowania zajęć dodatkowych w przedszkolach i szkołach przez organy dotujące

Coraz częściej w praktyce prowadzenia przedszkoli, ale w pewnym zakresie również szkół, pojawia się problem kwestionowania przez organy dotujące finansowania z dotacji niektórych zajęć. Chodzi przede wszystkim o tak zwane zajęcia dodatkowe, np. rytmika, sport, dodatkowy język, czy umuzykalnienie. Na „celowniku” organów są także aktywności, zwane przez nich często „atrakcjami”, a chodzi o np. wycieczki, wyjścia do teatru czy na wystawę.